Szwajcaria w porównaniu z innymi krajami jawi się jako bardzo stabilne państwo. Nie ma wysokiego zadłużenia publicznego, ani inflacji, nie ma kłopotów ze wzrostem gospodarczym. Szwajcarzy nie martwią się też o eksport, który mimo silnego franka cały czas rośnie. Wszelkie wskaźniki pokazują, że jest to jedna z najlepiej rozwiniętych gospodarek świata.

A jaki to ma wpływ na wszystkich tych, którzy zadłużyli się we franku? Na pewno trzeba przygotować się na to, że frank za szybko nie stanieje. Dla klientów, którzy zaciągali kredyty we frankach przed trzema laty, kurs szwajcarskiej waluty właśnie podwoił swoją wartość. Na początku sierpnia 2008 roku frank był poniżej 2 zł, a teraz kurs sięga już 4 zł. Na każde 100 tys. zł kredytu zaciągniętego we franku w 2008 roku rata w ciągu miesiąca wzrosła o 100 zł. Na pewno nie można brać pod uwagę przewalutowania kredytu, bowiem w trzy lata kredyt z 300 tys. zł wzrósł do ponad 570 tys. zł. Fakt ten martwi nie tylko klientów, ale także banki, które obawiają się, że klienci nie poradzą sobie z rosnącymi ratami.

W przypadku osób, które dopiero mają zamiar zaciągnąć kredyt, frank jest bardzo dobrym wyborem. Podstawowe stopy procentowe we frankach są o prawie 4 punkty procentowe niższe niż w złotówkach, przez co, mimo wyższych marż, oprocentowanie kredytów frankowych jest wciąż znacznie niższe niż w złotych. W długim okresie (a kredyty brane są przecież zwykle na co najmniej 15 lat) powinniśmy więc zarobić, bo Polska jako kraj, który musi nadrabiać technologicznie opóźnienia będzie miał wyższą produktywność niż Szwajcaria.

Niestety kryzys, który miał miejsce w 2009 roku spowodował, iż zaciągnięte przez Brytyjczyków kredyty hipoteczne zbytnio obciążają ich portfele i jedynym rozwiązaniem jest sprzedaż nieruchomości. Decydują się na taki krok, mimo że ponoszą duże straty. Mieszkanie o powierzchni 70m2 zakupione przez Brytyjczyka kilka lat temu za 50tys. EUR obecnie zostanie sprzedane za 10tys. EUR mniej. Drugim czynnikiem decydującym o sprzedaży jest opłata za utrzymanie i zarządzanie, która jest na poziomie od 500 do 1000 EUR rocznie.

Głównymi kupującymi obecnie są Rosjanie. Ale również w przypadku tej nacji widać, że kryzys sięgnął także do ich budżetów. Jeszcze do niedawna Rosjanie zakupowali duże, luksusowe nieruchomości. W tej chwili bardziej są zainteresowani mniejszymi, tańszymi mieszkaniami. Tak więc interesy brytyjskich sprzedawców i rosyjskich nabywców są zbieżne. Jedyna różnica jest taka, że Rosjanie wydają się niezainteresowani lokalami w narciarskich kurortach. Uzdrowiska te są dla nich faktycznie bardziej atrakcyjne, ale w tym segmencie jest ograniczona podaż i ceny są wyższe, podczas gdy poszukują oni tańszych nieruchomości.

Obecnie na bułgarskim rynku sprzedaż jest o 50% wyższa w porównaniu do analogicznego okresu w 2010 roku, a średnia cena apartamentu nad morzem to 31720 EUR. Cena za metr kwadratowy waha się pomiędzy 450 a 850EUR,a jako najważniejsze cechy brane pod uwagę podczas wyceny są odległość od plaży i czy nieruchomość jest umeblowana czy nie. Większość niż połowa ofert to apartamenty w grupie o najniższej cenie, a 95% sprzedanych nieruchomości w Słonecznym Brzegu stała się własnością Rosjan. Rosjanie kupili również kilka nieruchomości nad samym morzem w kurorcie Złote Piaski po cenie o 10% niższej niż kilka lat temu. Na rynku są również oferty sprzedaży domów wiejskich w rejonie Warny. Główny przedział cenowy, w którym Rosjanie dokonują zakupu nieruchomości jest między 10tys. a 50tys.EUR w zależności od rodzaju nieruchomości. Większość transakcji zawieranych na zakup nadmorskiego mieszkania mieściła się w cenach od 20tys. do 40tys.EUR.

Roczny przyrost osób kończących szkolenia certyfikatem PADI (Professional Association of Diving Instructors) wynosi ponad 6%, a to oczywiście przekłada się na wzrost liczby odwiedzających takie miejscowości jak  Hurghada, Sharm el Sheikh i Sahl Hasheesh. Takiej okazji nie mogli nie zauważyć inwestorzy i władze egipskie. Nastąpił bardzo szybki rozwój nadmorskich obszarów, a ceny nieruchomości znacznie poszły w górę.

Tak duże zainteresowanie nieruchomościami na tym obszarze wynika to z faktu, iż osoby pasjonujące się tą formą sportu chcą mieć na miejscu dostępną w ciągu całego roku własną bazę. Daje im to możliwość swobodnego przebywania i poruszania się, a także wynajęcia swojej nieruchomości innym pasjonatom tego sportu.

Jak grzyby po deszczu powstały liczne centra i całoroczne bazy nurkowe, które organizują szkolenia i kursy. Dla osób korzystających z tych usług powstaje szereg nowych hoteli i kompleksów wypoczynkowych, w których poszczególne apartamenty są wykupowane przez ludzi pochodzących i mieszkających na stałe poza Egiptem. Dzięki takiemu rozwiązaniu właściciele bez problemów spędzają tutaj swój urlop, a dodatkowo zarabiają na wynajmie swoich mieszkań.

Pozostaje jeszcze tylko mieć nadzieję, że taka ilość nowych kompleksów, coraz bardziej wzmożony ruch turystyki nurkowej nie zniszczy środowiska naturalnego, dzięki któremu to całe zamieszanie na rynku nieruchomości ma w ogóle miejsce.

Rok 2009 przyniósł zdecydowanie niższe dochody w sektorze hotelarskim i turystycznym w porównaniu do lat wcześniejszych. Odbiło się to oczywiście negatywnie również na rynku nieruchomości. Turcja mimo wszystko w miarę szybko podniosła się po kryzysie i rok 2010 przyniósł wzrost zarówno liczby odwiedzających jak i inwestorów. Dużą rolę odegrał tu Istambuł, który jako Europejska Stolica Kultury 2010 przyciągnął rzesze turystów, liczne konferencje sprawiły, iż stał się on wraz całą Turcją znaczącym kierunkiem, jeśli chodzi o turystykę biznesową i korporacyjną. Przełożyło się to oczywiście na wzrost cen w hotelach, jak i na większe ich obłożenie.

Natomiast w ostatnim okresie niepokoje społeczne mające miejsce w krajach sąsiadujących zagroziły poprawiającej się i bardzo dobrze rokującej sytuacji, jeśli chodzi o turystykę w Turcji. Rewolucje w Libii i Egipcie spowodowały również spadek ruchu turystycznego w Izraelu i na Malcie. Jednak na rynku nieruchomości zauważalna jest o wiele mniejsza panika. Wygląda na to, że inwestorzy na tle niespokojnych sąsiadów uznali Turcję za kraj stabilny i demokratyczny, a problemy w regionie zostały odebrane jako krótkotrwałe, które nie będą miały długofalowego wpływu na rozwój sektora turystycznego. Jest to bardzo pozytywny znak dla Turcji i daje nadzieję, że w najbliższym czasie rynek nieruchomości będzie powoli odrabiał straty wywołane kryzysem w 2008-2009 roku.

Jednak w przypadku dużych miast, gdzie w ostatnich latach sporo się budowało i buduje, warto baczniej przyjrzeć się propozycjom deweloperów i porównać je z możliwościami jakie daje rynek wtórny. Mieszkanie z rynku wtórnego jest przeważnie droższe o ok. 500- 600 zł za m2 niż mieszkanie z rynku pierwotnego (porównujemy tu mieszkania wybudowane w przeciągu ostatnich 10 lat, gdyż starsze dość znacznie odbiegają standardem od budowanych obecnie). Ale deweloperzy sprzedają mieszkania niewykończone, a w ponad 50% przypadków jeszcze nawet nie istniejące. Pytanie, czy w takim wypadku cena za metr kwadratowy powinna decydować o wyborze mieszkania?

Pierwszą zasadniczą różnicą jest okres jaki musi upłynąć od momentu zakupu do wprowadzenia się do swojego mieszkania. W przypadku mieszkania kupowanego na rynku wtórnym możemy zamieszkać od zaraz, ewentualnie po przeprowadzeniu remontu, który przeważnie trwa maksymalnie do miesiąca. W przypadku mieszkań deweloperskich oczekujemy na wykończenie budowy lub wybudowanie w ogóle całego budynku. Okres oczekiwania na klucze do własnego „M-ileś” w tym przypadku, to od 3 miesięcy do około 2 lat. Przez ten okres musimy gdzieś mieszkać. Często wiąże się to z koniecznością wynajmu mieszkania, czyli dodatkowym kosztem. W tym momencie należałoby do wartości mieszkania podawanej przez dewelopera doliczyć koszt wynajmu i koszt wykończenia swojego nowego lokum, gdyż ceny mieszkań deweloperskich są cenami za mieszkanie w stanie surowym.

Po drugie, zakupując mieszkanie u dewelopera w budynku, którego jeszcze nie ma niesie za sobą pewne ryzyko. Wprawdzie w Polsce zbyt często nie dochodzi do upadłości firm deweloperskich, ale jednak mimo wszystko się zdarzają. Warto podpisywać z deweloperem umowy u notariusza. Osoby podpisujące zwykłe umowy ryzykują, iż w przypadku upadłości firmy deweloperskiej są na szarym końcu w kolejce po odzyskanie swoich pieniędzy. Jeżeli w ogóle będą miały szansę je odzyskać. Natomiast częste są przypadki opóźnień w budowie, a to generuje nam dodatkowe koszty związane z wynajmem mieszkania.

Natomiast w przypadku zakupu na rynku pierwotnym mamy do opłacenia mniejsze koszty transakcyjne. Nie trzeba odprowadzać podatku od czynności cywilno- prawnych, gdyż w cenie mieszkania jest wliczony podatek VAT. Do kosztów transakcyjnych dochodzi wynagrodzenie notariusza, a są to nie małe kwoty i odpisy aktów notarialnych.

Nigdy więc nie podejmujmy decyzji o zakupie mieszkania opierając się tylko i wyłącznie na cenie za metr kwadratowy. Warto zorientować się, co kryje się za tą cenę, co nam jest w tej cenie oferowane i jakie jeszcze koszty musimy ponieść, by w końcu móc zamieszkać w swoich własnych, czterech kątach.

Do niedawna brakowało jeszcze wśród inwestorów Brytyjczyków, którzy po kryzysie globalnym wycofali się z Bułgarii, ale powoli zaczynają pojawiać się w segmencie najtańszych nieruchomości z ceną do 20 000 euro.

Natomiast jeśli chodzi o wybrzeże Morza Czarnego, to już w sezonie zimowym odnotowano wzrost zainteresowania nieruchomościami. Liczba transakcji jest o 40% wyższa niż rok temu o tej samej porze. Z ilością sprzedanych nieruchomości przoduje Słoneczny Brzeg. Głównymi kupującymi nadal są Rosjanie, niektórzy pośrednicy odnotowują powolny powrót Brytyjczyków, ale coraz liczniej w grupie inwestorów widoczni są Niemcy i Szwedzi.

Oprócz luksusowych domów, coraz większą popularnością zaczynają się cieszyć domy położone w sąsiadujących z kurortami wsiach.

Przedstawiciele różnych instytucji przewidują, że najbliższy rok, jeśli chodzi o rynek nieruchomości będzie stał pod znakiem dość znacznej sprzedaży tych nieruchomości, które w cenie oferują dodatkowe urządzenia (garaż, umeblowanie, wyposażenie kuchni, łazienki). Czas pokaże, czy mieli rację.

Pojawiły się jednak sygnały, iż jest szansa na powrót turystów do Hiszpanii, a co za tym idzie na wzrost popytu na wynajem i zakup nieruchomości. Sygnałem tym jest ilość wykupowanych i rezerwowanych biletów lotniczych, zwłaszcza z Wielkiej Brytanii. Linie lotnicze Monarch Airlines, będące jednym z czołowych przewoźników obsługujących loty do Hiszpanii w kwietni zanotowały prawie 50% rezerwacji więcej niż w roku ubiegłym o tej samej porze. Wprowadzono dodatkowe loty z Wielkiej Brytanii do największych kurortów takich jak Malaga na Costa del Sol, Alicante na Costa Blanca i na Majorkę.

Również firmy zajmujące się wynajmem samochodów zauważyły z końcem roku 2010 i początkiem 2011 wzrost sprzedaży swych usług. I tutaj najliczniejszą grupę stanowili Brytyjczycy, wybierając na miejsce swego urlopu najczęściej Majorkę.

Kolejnymi danymi potwierdzającymi tendencję wzrostową są także dane Eurostatu, które wskazują na Hiszpanię, jako kraj w którym w 2010 podróżni wykupili najwięcej noclegów ze wszystkich 27 państw strefy EURO.

Pośrednicy w obrocie nieruchomościami są również bardziej optymistycznie nastawieni na najbliższy okres. Pytanie czy tych pozytywnych zmian nie zachwieje nieciekawa sytuacja gospodarcza w Portugalii, Grecji i Irlandii.

W marcu najdroższym miastem okazał się Sopot wyprzedzając nieznacznie Warszawę. Nie jest to raczej niespodzianką, gdyż od dłuższego już czasu te dwa miasta są w czołówce najdroższych miast pod względem ceny za metr kwadratowy. Natomiast w przypadku działek budowlanych te jedne z najdroższych znajdują się pod Warszawą, a także w Wielkopolsce, natomiast najtańsze działki można znaleźć na Mazurach. Ta ostatnia informacja troszkę dziwi, biorąc pod uwagę fakt, iż Mazury to wielki region turystyczny.

Jak już podejmiemy decyzję co do lokalizacji naszej inwestycji, warto przyjrzeć się wnikliwiej ofertom kredytów hipotecznych. Coraz więcej banków ma swoim potencjalnym klientom do zaproponowania kredyty w złotówkach z coraz niższymi marżami, ale z wyższym oprocentowaniem. Wynika to z tego, iż oprocentowanie kredytu to suma dwóch składowych- marży bankowej i stopy procentowej liczonej w oparciu o rynkową stawkę WIBOR. W tym wypadku zmiany oprocentowania kredytów wynikają z rosnących stóp procentowych zarówno w Polsce, jak i w całej strefie Euro.

Nie widać natomiast zmian w ofertach dotyczących kredytów walutowych. Dość istotny wpływ na już zaciągnięte kredyty walutowe mają rosnące stopy procentowe, które kształtują kursy walut. Te zaś decydują o wysokości rat, które po kryzysie w 2008 roku nadal pozostają na dość wysokim poziomie w porównaniu do okresu sprzed kryzysu. Pytanie czy, a jeśli tak to kiedy, jest szansa, że frank, waluta którą Polacy tak chętnie wybierali przy podejmowaniu decyzji kredytowych, spadnie na tyle, by kredytobiorcy mogli choć trochę odsapnąć.

Jeżeli nawet dojdzie do pozytywnego zakończenia negocjacji zostaje jeszcze kwestia rozstrzygnięcia referendum dotyczącego wejścia do UE przez społeczeństwo chorwackie, a biorąc pod uwagę skalę i ilość problemów jakie w tej chwili przeżywają państwa unijne, Chorwaci mogą zadecydować o nieprzystępowaniu do Unii.

Mimo aktualnej, nieciekawej sytuacji, należy jednak pamiętać, iż wejście do Unii gwarantuje ruch bezwizowy wpływający na wzrost ruchu turystycznego, zwiększy się konkurencyjność firm chorwackich na rynku europejskim, dojdzie do wzrostu wartości nieruchomości, dogodniejsze będą warunki i taryfy eksportowo- importowe. Tak liczne pozytywy przystąpienia do Unii dają nadzieję, że Chorwaci podczas referendum powiedzą „Tak”.

Nie gwarantuje to jednak wzmożonego działania w zakresie zakupu i sprzedaży nieruchomości. Chorwacja „załapała się” na boom inwestycyjny w 2008 roku, kiedy to wówczas już negocjacje akcesyjne były w fazie końcowej. Inwestorzy wierząc, iż zakończą się one sukcesem, z wyprzedzeniem zaczęli swoje pieniądze lokować w chorwackie nieruchomości. Jednak negocjacje zostały zablokowane przez Słowenię i odłożone na późniejszy czas, powodując, że część osób wycofała się z rynku chorwackiego.

Wydaje się, że najciekawszym rozwiązaniem dla zainteresowanych nieruchomościami w Chorwacji najlepszy czas na dokonywanie zakupów  jest właśnie teraz. Ceny są niższe niż przed kryzysem i zakupione teraz nieruchomości mogą okazać się najlepszą inwestycją na przyszłość. I to niezależnie od tego, czy Chorwacja będzie członkiem Unii Europejskiej czy nie. Jednak największy wzrost zainteresowania chorwackim rynkiem nieruchomości będzie tuż zaraz po wejściu tego kraju do wspólnoty unijnej, jak zawsze miało to miejsce przy każdym nowo wstępującym kraju.

Kryzys gospodarczy, który miał miejsce w drugiej połowie 2008 roku, wywołał gwałtowny spadek zarówno cen, jak i dokonywanych transakcji. Był to spadek sprzedaży rzędu nieruchomości 45%. Zmniejszyła się również liczba wydanych pozwoleń na budowę aż o połowę.

Pomimo odnotowywanych spadków wartości transakcji w każdym z bułgarskich regionów po 2008 roku, Bułgarzy patrzą bardzo optymistycznie na długoterminowe prognozy, które wskazują, że już 2011 rok będzie powoli odrabiał straty. Planowane są kolejne punkty sprzedaży nieruchomości. Zaczynają wzrastać liczby mieszkań od około 2,5% w stolicy kraju niemalże do 24,5 % w Burgas, w którym odnotowywany jest boom budowlany wynikający z dobrze rozwijającego się przemysłu turystycznego. Najprawdopodobniej przez dłuższy czas ceny nie powrócą do poziomu sprzed kryzysu, ale ilość transakcji ma szansę na szybkie odrobienie strat z ostatnich dwóch lat.